دانشگاه سیستان و بلوچستان اقتصاد باثبات 2821-1049 7 1 2026 05 11 Economic Sanctions and Misery Index in Provinces of Iran A Spatial Panel Approach بررسی تاثیر تحریم‌های اقتصادی بر شاخص‌فلاکت استان‌های ایران با رویکرد پنل فضایی 73 109 9697 10.22111/sedj.2026.53242.1625 FA زهرا آسمانه دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران سیداحسان حسینی دوست استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. علی اکبر قلی زاده گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2025 09 15 Iran has been subjected to international sanctions continuously throughout the past four decades, impacting various aspects of its economy and society. This study utilizes comprehensive provincial data spanning the period from 2006 to 2021 to thoroughly investigate the consequences of economic sanctions on the misery index, employing a spatial panel data framework to capture both temporal and regional variations. To accurately assess the intensity and effects of these sanctions, the analysis incorporates fuzzy logic alongside three key macroeconomic indicators: the inflation rate, unemployment rate, and per capita Gross Domestic Product (GDP). The empirical results clearly demonstrate that economic sanctions have a strong positive and statistically significant effect on increasing the misery index, signaling worsening economic conditions. Conversely, other crucial variables including per capita GDP, capital stock, government size, and human capital exhibit significant negative effects, thereby contributing to a reduction in the misery index and mitigating economic distress. Although population growth shows a negative impact on the misery index, this effect is statistically insignificant. Further coefficient analysis reveals that the intensity and reach of sanctions alone do not fully dictate the economic outcomes across regions; rather, internal factors such as effective domestic management, robust government institutional structures, public investment levels, and the quality of human capital critically influence the misery index. Moreover, the study finds a positive and significant spillover effect of the misery index between provinces, highlighting important spatial dependencies. The findings also reveal substantial heterogeneity in the impact intensity of sanctions across different provinces, primarily due to structural disparities, varying economic capacities, and specific regional constraints. This nuanced understanding aids in tailoring more effective regional economic policies under sanctions. تحریم‌های اقتصادی به‌عنوان یکی از ابزارهای سیاست خارجی، آثار گسترده و عمیقی بر اقتصاد کشورهای هدف برجای می‌گذارند. ایران نیز طی چهار دهه‌ی اخیر، همواره در معرض تحریم‌های بین‌المللی قرار داشته است. این پژوهش با بهره‌گیری از داده‌های استانی طی بازه زمانی 1385-1400، به بررسی تأثیر تحریم‌های اقتصادی بر شاخص‌فلاکت پرداخته در چارچوب داده‌های تابلویی فضایی استفاده کرده است. برای سنجش شدت‌‌تاثیر‌تحریم‌ها، منطق فازی و سه شاخص کلان اقتصادی شامل نرخ‌تورم، نرخ‎‌بیکاری و تولید‌ناخالص‌داخلی سرانه به‌کار گرفته شده‌اند. نتایج حاصل نشان می‌دهد که ‌تحریم‌ها اثر مثبت و معنی‌داری بر شاخص‌فلاکت دارند. در مقابل، متغیرهای تولید‌ناخالص‌داخلی سرانه، موجودی سرمایه، اندازه دولت و سرمایه انسانی اثر منفی و معنی‌داری بر شاخص‌فلاکت داشته و موجب کاهش آن می‌شوند. همچنین، متغیر رشد‌جمعیت تاثیر منفی و غیر‌معنی‌دار بر شاخص‌فلاکت داشته‌است. تحلیل ضرایب این متغیرها بیانگر آن است که شدت و گستره‌ی آثار تحریم‌ها به‌تنهایی تعیین‌کننده‌ی وضعیت اقتصادی مناطق نیست؛ بلکه نحوه‌ی مدیریت داخلی، ساختار نهادی دولت، سطح سرمایه‌گذاری عمومی و کیفیت سرمایه انسانی نقش تعیین‌کننده‌‌ای در افزایش شاخص‌فلاکت ایفا می‌کنند. علاوه بر این، اثر سرریز شاخص‌فلاکت میان استان‌ها مثبت و معنی‌دار ارزیابی شده است که نشان‌دهنده‌ی وابستگی فضایی استان‌هاست. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که شدت اثرگذاری تحریم‌ها در سطح استان‌ها یکسان نبوده و برخی استان‌ها بیش از سایر استان‌ها تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؛ امری که به تفاوت‌های ساختاری، ظرفیت‌های اقتصادی و محدودیت‌های منطقه‌ای بازمی‌گردد. https://sedj.usb.ac.ir/article_9697_dea6fa7a2ba3b5846e691ee1525424be.pdf