دانشگاه سیستان و بلوچستان اقتصاد باثبات 2821-1049 7 1 2026 05 11 Investigating the Environmental Impacts of Renewable Energy Development and Health Expenditures on the load capacity factor in Iran بررسی اثرات زیست‌محیطی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مخارج سلامت بر عامل ظرفیت بار در ایران 39 70 9710 10.22111/sedj.2026.52432.1611 FA محمدرضا عارفیان دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه توسعه و برنامه‌ریزی اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. عباس عصاری آرانی دانشیار گروه توسعه و برنامه‌ریزی اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. لطفعلی عاقلی دانشیار گروه توسعه و برنامه‌ریزی اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران علی عسگری استاد گروه مدیریت بحران و اضطرار، دانشکده مدیریت، دانشگاه یورک، تورنتو، کانادا Journal Article 2025 06 23 Human activities, particularly those related to the consumption of fossil fuels, have led to environmental pollution and increased greenhouse gas emissions. Policies such as reducing fossil fuel consumption and promoting renewable energy sources can bring about improvements, including enhanced air quality and overall environmental quality. This study aims to investigate the relationship between the health sector, energy, and economic activities with environmental quality. For this purpose, the "load capacity factor" (the ratio of biocapacity to ecological footprint) is used as the primary index for assessment.<br />Using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) approach, the study examines the impact of government health expenditures, renewable energy consumption, and gross domestic product (GDP) on the load capacity factor in Iran during the period from 1990 to 2019. The results of the long-run model estimation indicate that both government health expenditures and renewable energy consumption have a positive and statistically significant effect on the load capacity factor. Specifically, a 1% increase in each of these variables leads to an approximate 0.09% rise in the load capacity factor, highlighting the crucial role of investment in the health sector and clean energy in improving environmental quality. Conversely, per capita GDP has a negative and significant effect, with a coefficient of -0.17, indicating that economic growth in Iran, under current conditions, exerts increasing pressure on biological resources and reduces environmental sustainability. Furthermore, the results of the error correction model show that the error correction coefficient is -0.69 and statistically significant, implying that approximately 69% of the short-run deviations from the long-run equilibrium path are corrected in the following period. This reflects a rapid adjustment of the dependent variable towards its long-run equilibrium state.<br />Based on the research findings, it is recommended that the government pursue green growth through diversifying renewable energy sources, reducing dependence on fossil fuels, and supporting environmentally friendly technologies. Additionally, increasing health expenditures with a focus on prevention and promoting environmental awareness can help reduce environmental pressure and improve its quality. فعالیت‌های انسانی، به‌ویژه فعالیت‌های مرتبط با مصرف سوخت‌های فسیلی، موجب آلودگی محیط‌زیست و افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای شده است. سیاست‌هایی مانند کاهش مصرف این سوخت‌ها و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند بهبودهایی نظیر ارتقاء کیفیت هوا و کیفیت محیط‌زیست را به همراه داشته باشند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین بخش سلامت، انرژی و فعالیت‌های اقتصادی با کیفیت محیط‌زیست انجام شده و به این منظور از شاخص "عامل ظرفیت بار" (نسبت ظرفیت زیستی به ردپای اکولوژیکی) برای ارزیابی‌های مربوطه بهره برده است.<br />در این مطالعه با استفاده از رویکرد خودرگرسیون برداری با وقفه‌های توزیعی (ARDL) به بررسی تأثیر مخارج سلامت، انرژی‌های تجدیدپذیر و تولید ناخالص داخلی بر روی عامل ظرفیت بار در ایران طی دوره 1990 تا 2019 پرداخته شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل بلندمدت نشان می‌دهند، مخارج سلامت دولت و مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر هریک تأثیر مثبت و معناداری بر شاخص عامل ظرفیت بار دارند. در مقابل، تولید ناخالص داخلی سرانه با ضریب منفی ۰.۱۷، اثری معکوس و معنادار بر عامل ظرفیت بار دارد. همچنین نتایج الگوی تصحیح خطا نشان می‌دهد که ضریب تعدیل خطا برابر با ۰.۶۹- و از نظر آماری معنادار است؛ <br />بر اساس یافته‌های پژوهش، پیشنهاد می‌شود دولت با تنوع‌بخشی به منابع انرژی تجدیدپذیر، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و حمایت از فناوری‌های سازگار با محیط‌زیست، مسیر رشد سبز را دنبال کند. همچنین، افزایش مخارج سلامت با تمرکز بر پیشگیری و ترویج آگاهی‌های زیست‌محیطی می‌تواند فشار بر محیط‌زیست را کاهش داده و کیفیت آن را بهبود بخشد. https://sedj.usb.ac.ir/article_9710_09d797c3be333ffec2f32baabf01aed1.pdf