دانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229Strategic Planning for the Regional Development of Knowledge-Based Economy in Iran: A SWOT Analysis Approach (Case Study: Kerman Province)تعیین راهبردهای توسعه منطقهای اقتصاد دانشبنیان در ایران با رویکرد تحلیل راهبردی چهارگانه (SWOT): مطالعه موردی استان کرمان539964010.22111/sedj.2025.53625.1646FAسجادسعیدانژادگروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.سید عبدالمجیدجلائیگروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایرانعلیرضاشکیباییگروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایرانJournal Article20251026This study develops a regional strategy portfolio to advance Iran’s transition toward a knowledge-based economy through a mixed-methods approach, using Kerman Province as a case study. The conceptual framework draws on the National Innovation System (NIS), the Triple Helix of university–industry–government, multi-level governance, and smart specialization. Methodologically, a mixed comparative–analytical design is employed. At the national level, Iran’s policies and performance are benchmarked against South Korea across key dimensions—human capital, R&D, institutional quality, digital infrastructure, intellectual property, the innovation environment, and international collaboration. At the regional level, document review and expert interviews (N=14) yielded 32 SWOT statements, which were scored and prioritized using a five-point Likert scale. A TOWS matrix then combined the salient factors into ten implementable strategies across the SO, WO, ST, and WT quadrants. Findings indicate that the main obstacles to knowledge-based development are not shortages of scientific capacity but rather weak institutional synergy, underdeveloped intermediary organizations, instability of policy instruments, fragile university–industry linkages, and shallow early-stage financing. The proposed portfolio includes targeted interventions: export-oriented innovation chains in mining and specialized accelerators (SO); SME empowerment, networking of intermediaries, and upgrades to firms’ digital readiness (WO); talent retention and return schemes and regional technology branding (ST); and strengthened intellectual property protection, IP clinics, and a layered innovation-finance stack (WT). The paper concludes by advocating a shift from centralized, sectoral policy-making to place-based, participatory governance, paired with institutional redesign and empowered intermediaries—an approach that is transferable to semi-advantaged provinces and translates the “scientific capacity/institutional efficiency” gap into executable regional strategiesاین پژوهش با هدف تدوین سبدی از راهبردهای توسعه منطقهای برای گذار ایران به اقتصاد دانشبنیان، با تمرکز بر استان کرمان انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه بر نظام ملی نوآوری (NIS)، مدل سهگانه دانشگاه–صنعت–دولت (Triple Helix)، حکمرانی چندسطحی و رویکرد تخصصِ هوشمند استوار است. روش تحقیق بهصورت ترکیبی و تطبیقی–تحلیلی طراحی شد: در سطح کلان، عملکرد و سیاستهای ایران و کرهجنوبی در ابعاد کلیدی سرمایه انسانی، تحقیقوتوسعه، کیفیت نهادها، زیرساخت دیجیتال، حقوق مالکیت فکری، محیط نوآوری و همکاریهای بینالمللی بنچمارک گردید. در سطح منطقهای، با مرور اسناد و مصاحبه با خبرگان (N=14)، ۳۲ گزاره در قالب SWOT استخراج و بر مبنای مقیاس لیکرت پنجدرجهای امتیازدهی و اولویتبندی شد؛ سپس با بهرهگیری از ماتریس TOWS، ۸ راهبرد عملیاتی در چهار سبدِ تهاجمی (SO)، بازسازانه (WO)، محافظهکارانه (ST) و تدافعی (WT) صورتبندی شد. یافتهها نشان میدهد مانع اصلی گذار به توسعه دانشبنیان کمبود ظرفیت علمی نیست، بلکه کاستی در همافزایی نهادی، ضعف نهادهای میانجی، ناپایداری ابزارهای سیاستی، شکنندگی پیوند دانشگاه–صنعت و کمعمقی تأمین مالی مراحل اولیه تجاریسازی است. بسته راهبردی پیشنهادی شامل زنجیرههای نوآوریِ صادراتمحور در بخش معدن و ایجاد شتابدهندههای تخصصی (SO)، توانمندسازی بنگاههای کوچک و متوسط، شبکهسازی نهادهای میانجی و ارتقای آمادگی دیجیتال بنگاهها (WO)، نگهداشت و بازگشت سرمایه انسانی و برندینگ فناوریِ منطقهای (ST)، و تقویت حقوق مالکیت فکری، استقرار کلینیکهای IP و توسعه پشته تأمین مالی نوآوری (WT) است. نتیجهگیری بر ضرورت گذار از سیاستگذاری بخشیِ متمرکز به حکمرانی مشارکتیِ مکانمبنا، بازطراحی نهادی و استقرار میانجیهای توانمند تأکید دارد؛ الگویی که قابلیت انتقال و بومیسازی در استانهای نیمهبرخوردار را داشته و شکاف «ظرفیت علمی/کارایی نهادی» را به راهبردهای اجرایی قابل پیادهسازی ترجمه میکند.https://sedj.usb.ac.ir/article_9640_44c8c3a4c4c4946db1135a40c9fe6dfb.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229The effect of transitioning from an oil-based economy on the women's quality of life in oil-exporting countriesاثر عبور از اقتصاد متکی به نفت بر کیفیت زندگی زنان در کشورهای صادرکننده نفت4173964110.22111/sedj.2025.53168.1624FAساراواعظیکارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانزهراعزیزیدانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20250908Today, one of the most challenging issues facing societies is gender inequality and the quality of life of women, because in most countries, women's quality of life remains below the societal average. While policymakers are always seeking to reform their economic structures to enhance the welfare of their citizens through economic growth and development, little attention has been paid to the gender-specific effects of these reforms. Reducing reliance on oil is one such fundamental reform that has long been desired in oil-exporting countries. Such structural changes, due to differences in access between women and men to job opportunities, resources, educational, and health facilities, have distinct gender effects. In this regard, the present study, using a panel data approach, examines the effect of the transition from an oil-based economy to a complex economy on the Human Development Index of women in eleven major oil-exporting countries during the period 2003 to 2021. The findings of this study indicate that an increase in oil rent has a negative and significant impact on the Human Development Index of women, whereas the Economic Complexity Index, considered a complementary measure for transitioning from an oil-based economy, has a positive and significant effect on women's Human Development Index. Therefore, transitioning from an oil-based economy, in addition to other positive economic outcomes, also contributes to improving women's quality of life.امروزه یکی از مباحث چالش برانگیز جوامع وضعیت نابرابری جنسیتی و کیفیت زندگی زنان است، چراکه در اغلب کشورها کیفیت زندگی زنان در سطح پایینتری از میانگین جامعه قرار دارد. این در حالیست که سیاستگذاران به منظور بهبود سطح رفاه و بهرهمندی شهروندانشان از رشد و توسعه اقتصادی همواره دنبال ایجاد اصلاحاتی در ساختار اقتصادی خود هستند؛ درحالی که توجه اندکی به تأثیرات جنسیتی این اصلاحات معطوف شده است. کاهش اتکا به نفت یکی از این اصلاحات اساسی است که در کشورهای صادرکننده نفت همواره مورد نظر بوده است. اینگونه تغییرات ساختاری، به دلیل ایجاد دسترسی متفاوت برای زنان و مردان به فرصتهای شغلی، منابع و امکانات آموزشی و بهداشتی دارای تأثیرات متمایز جنسیتی هستند. در این راستا پژوهش حاضر با استفاده از رهیافت پانل دیتا اثر عبور از اقتصاد نفتی به سمت یک اقتصاد پیچیده را بر شاخص توسعه انسانی زنان در یازده کشور بزرگ صادرکننده نفت طی دوره 2003 تا 2021 بررسی میکند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد، افزایش رانت نفتی، تأثیر منفی و معنادار بر شاخص توسعه انسانی زنان داشته است و شاخص پیچیدگی اقتصادی که به عنوان معیاری تکمیل کننده برای عبور از اقتصاد نفتی درنظر گرفته شده است، تاثیر مثبت و معنادار بر شاخص توسعه انسانی زنان دارد. لذا عبور از اقتصاد نفتی علاوه بر دیگر جنبههای مثبت اقتصادی به بهبود کیفیت زندگی زنان نیز کمک میکند.https://sedj.usb.ac.ir/article_9641_3d89019aa51e0aab9fc82dc59ded5c89.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229The Impact of Political Connections on Firms’ Financing Ability: Evidence from Quantile Regression Analysisاثر ارتباطات سیاسی بر توانایی تأمین مالی شرکتها – شواهدی از تحلیل رگرسیون کوانتایل75107964310.22111/sedj.2025.52972.1620FAمجیدمداحاستاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانامیرمنصوریدانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان0009-0007-3972-710Xمحمدرضاسیدنورانیدانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20250818This study investigates the impact of political connections on corporate capital structure, with an emphasis on the heterogeneity across different levels of financial leverage. Using a balanced panel dataset consisting of 1,600 firm-year observations from companies listed on the Tehran Stock Exchange (TSE) during the period 1997–2021, the analysis applies a quantile regression approach to examine the effect of political connections at different leverage levels (low, medium, and high) and to capture distributional differences that cannot be identified by traditional mean-based models. Political connections are proxied by the ratio of long-term debt to total debt, reflecting preferential access to long-term credit that is often facilitated through quasi-governmental organizations and state-owned banks in Iran’s institutional context. The findings reveal that political connections have a positive and statistically significant effect on corporate leverage; however, the magnitude of this effect is not uniform across firms. The impact is stronger among firms operating at lower leverage quantiles, indicating that politically connected firms facing greater financing constraints are more likely to use their connections to obtain debt financing. In contrast, firms situated at higher leverage quantiles, which have already secured relatively stable access to credit markets, exhibit weaker sensitivity to political connections.These results indicate that political connections serve as an informal institutional substitute for weak financial systems in emerging markets, particularly for firms with limited access to external finance. From a policy perspective, the study highlights the importance of enhancing financial transparency and reducing reliance on political favoritism in credit allocation. Strengthening institutional frameworks could help mitigate unequal advantages arising from political ties and promote more efficient capital market development in Iranپژوهش حاضر تأثیر ارتباطات سیاسی بر ساختار سرمایه شرکتهای بورسی تهران را با تأکید بر ناهمگنی این اثر در سطوح مختلف اهرم مالی بررسی میکند. دادههای تابلویی متعادل شامل ۱۶۰۰ مشاهده سال-شرکت در دوره ۱۳۷۶ تا ۱۴۰۰ با روش رگرسیون کوانتایل پنلی تحلیل شد تا تفاوتهای توزیعی پنهان در مدلهای میانگینمحور شناسایی شود. ارتباطات سیاسی با نسبت بدهی بلندمدت به کل بدهیها پروکسی گردید که در فضای نهادی ایران نشاندهنده دسترسی ترجیحی به تسهیلات بانکی دولتی و شبهدولتی است. یافتهها حاکی از اثر مثبت و معنادار ارتباطات سیاسی بر اهرم مالی است، اما شدت این اثر ناهمگن است: در کوانتایلهای پایین (شرکتهای کماهرم با محدودیت شدید تأمین مالی) تأثیر بهطور چشمگیری قویتر و در کوانتایلهای بالا (شرکتهای پراهرم با دسترسی پایدار به اعتبار) بهطور قابلملاحظهای ضعیفتر است. این نتایج نشان میدهد ارتباطات سیاسی در اقتصادهای نوظهور بهعنوان جایگزین غیررسمی برای ضعف نهادهای مالی عمل میکند و بهویژه برای شرکتهای مواجه با کمبود منابع خارجی، تأمین مالی بدهی را آسانتر میسازد. از منظر سیاستگذاری، مطالعه بر لزوم افزایش شفافیت مالی، کاهش نقش روابط سیاسی در تخصیص اعتبار و تقویت چارچوبهای نهادی تأکید دارد تا مزایای نابرابر ناشی از ارتباطات سیاسی کاهش یابد و توسعه متوازن بازار سرمایه ایران تسریع گردد.https://sedj.usb.ac.ir/article_9643_37da5f2bfb3bae06c271e8c9b8f68a59.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229Economic Growth in the Age of Artificial Intelligence: An Empirical Analysis with a Dynamic Generalized Method of Momentsرشد اقتصادی در عصر هوش مصنوعی: تحلیل تجربی با رویکرد گشتاورهای تعمیمیافته پانلی109134964610.22111/sedj.2025.52620.1615FAرضامعبودیگروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایرانیونسنادمیگروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایرانرامینخوچیانیگروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایرانJournal Article20250714This study aims to examine the effect of artificial intelligence on countries' economic growth using a panel generalized method of moments (GMM) approach. In this regard, panel data from leading countries in the field of artificial intelligence from 2017 to 2023 have been utilized. The estimation of the dynamic panel model shows that artificial intelligence growth has a positive and significant effect on economic growth. In other words, increased investment in AI activities has led to accelerated GDP growth in the countries under study. On the other hand, the positive interaction between AI growth and labor productivity indicates that the impact of artificial intelligence is strengthened in the presence of higher productivity. Based on the findings, leveraging AI technology can enhance countries' economic growth through improving total factor productivity and other channels of innovation and investment. Additionally, the positive interaction between AI growth and human capital also confirms that artificial intelligence has a greater intensity of impact in the presence of higher human capital. The results of this study confirm the transformative role of artificial intelligence in the economy and demonstrate the necessity of attention to policies for maximum and comprehensive utilization of AI capabilities.هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر رشد اقتصادی کشورها با استفاده از رویکرد گشتاورهای تعمیمیافته پانلی است. در این راستا، از دادههای پانل کشورهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی طی دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳ استفاده شده است. تخمین مدل پانل پویا نشان میدهد که رشد هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد. به بیان دیگر، افزایش سرمایهگذاری در فعالیتهای AI به تسریع رشد GDP کشورهای مورد بررسی منجر شده است. از سوی دیگر، برهمکنش مثبت بین رشد AI و بهرهوری نیروی کار حاکی از آن است که اثر هوش مصنوعی در حضور بهرهوری بالاتر تقویت میگردد. بر اساس یافتهها، بهرهگیری از فناوری AI میتواند از طریق ارتقای بهرهوری کل عوامل و سایر کانالهای نوآوری و سرمایهگذاری، رشد اقتصادی کشورها را تقویت کند. همچنین برهمکنش مثبت بین رشد AI و سرمایه انسانی نیز موید آن است که هوش مصنوعی در حضور سرمایه انسانی بالاتر از شدت اثرگذاری بیشتری برخوردار است. نتایج این مطالعه مؤید نقش تحولآفرین هوش مصنوعی در اقتصاد بوده و لزوم توجه به سیاستهایی جهت بهرهگیری حداکثری و فراگیر از ظرفیتهای AI را نشان میدهد.https://sedj.usb.ac.ir/article_9646_9111a3627313cf53b1cd1a39931693d8.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229Poverty Gap Analysis in Light of Economic Complexityتحلیل شکاف فقر در پرتو پیچیدگی اقتصادی135159964810.22111/sedj.2025.53374.1630FAاکبرکمیجانیاستاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایرانعلیتوسلی نیاکارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20250928Poverty reduction has long been one of the core objectives of sustainable development. Economic complexity, as an indicator of a country’s technological, human capital, and structural capacity to produce sophisticated and diversified goods, can play a critical role in shaping income distribution and welfare. This study aims to examine the impact of economic complexity on the poverty gap across 50 selected countries during the period 2010–2024. Using a dynamic panel data model estimated through the System Generalized Method of Moments (System GMM), the analysis further considers four distinct scenarios for developed countries, high-income economies, resource-rich countries, and those with an economic complexity index (ECI) above the global average. The baseline results reveal that higher economic complexity generally reduces the poverty gap, although in some groups the relationship turns positive, implying that technological sophistication may exacerbate inequality. Moreover, real GDP per capita growth is found to decrease the poverty gap, while unemployment, urbanization, and the industry-to-agriculture value-added ratio significantly increase it. Inflation is statistically insignificant. These findings suggest that in highly complex economies, complementary policies are essential to mitigate inequality and ensure that the benefits of economic sophistication are distributed more inclusively across society.کاهش فقر همواره از اهداف اصلی توسعه پایدار بوده است. در این میان، پیچیدگی اقتصادی بهعنوان شاخصی از ظرفیت فناورانه، مهارتی و ساختاری اقتصاد، میتواند نقش تعیینکنندهای در توزیع درآمد و رفاه ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر پیچیدگی اقتصادی بر شکاف فقر، دادههای ۵۰ کشور منتخب طی دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ را با بهرهگیری از مدل دادههای تابلویی پویا و روش گشتاورهای تعمیمیافته سیستمی (System GMM) تحلیل کرده است. افزون بر الگوی پایه، چهار سناریوی مجزا برای کشورهای توسعهیافته، با درآمد بالا، غنی و کشورهایی با شاخص پیچیدگی اقتصادی بالاتر از میانگین جهانی بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که افزایش شاخص پیچیدگی اقتصادی بهطور میانگین موجب کاهش شکاف فقر میشود، هرچند در برخی گروهها این رابطه معکوس است و رشد پیچیدگی اقتصادی با افزایش نابرابری همراه میگردد. همچنین، رشد درآمد سرانه اثر کاهنده و نرخ بیکاری، شهرنشینی و نسبت ارزش افزوده صنعت به کشاورزی اثر افزاینده بر شکاف فقر دارند. نرخ تورم از نظر آماری معنادار نیست. یافتهها بیانگر آن است که در کشورهایی با پیچیدگی اقتصادی بالا، اتخاذ سیاستهای مکمل برای مهار نابرابری و هدایت منافع توسعه فناورانه به اقشار کمدرآمد، ضرورتی اساسی دارد.https://sedj.usb.ac.ir/article_9648_c6b981dfe148f05068a5aea2d77c64ee.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاناقتصاد باثبات2821-10496420251229Extraction of the Yield Curve of the Iranian Economy Using the Nelson-Siegel Modelاستخراج منحنی بازده اقتصاد ایران با استفاده از مدل نیلسون سیگل161191964710.22111/sedj.2025.52141.1601FAعلی اصغرسالمگروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهرانجاویدبهرامیگروه اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهرانعلیاکبری باوفا گلیانگروه اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهرانJournal Article20250524The yield curve is recognized as one of the most important leading indicators in financial and economic analysis. This research employs the Nelson-Siegel model and data on zero-coupon government bonds (Akhza) to extract the yield curve of the Iranian economy during the period 2017-2024. The main innovation of this study, in addition to applying the Bliss weighting method to enhance fitting accuracy in short-term maturities, lies in the first empirical examination of the stylized facts of the yield curve in Iran's economy. The research findings indicate that the Iranian economy experienced three distinct yield curve patterns during this period: a downward-sloping curve during the recession-sanctions period of 2017-2019, a flat curve during transition periods in 2021-2022, and a steep upward-sloping curve during the political-economic shocks period of 2022-2024. The results of statistical tests confirm two main stylized facts: first, the existence of strong co-movement among interest rates with different maturities, confirmed by correlation coefficients exceeding 0.95; and second, the typically upward-sloping yield curve, observed in over 65% of cases. However, contrary to initial expectations, the inverse relationship between the level of short-term rates and the slope of the curve was not confirmed in Iranian data, which may indicate specific characteristics of Iran's financial marketمنحنی بازده بهعنوان یکی از مهمترین شاخصهای پیشنگر در تحلیلهای مالی و اقتصادی شناخته میشود. این پژوهش با استفاده از مدل نلسون-سیگل و دادههای اوراق دولتی بدون کوپن (اخزا)، به استخراج منحنی بازده اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۹۵-۱۴۰۳ میپردازد. نوآوری اصلی این تحقیق، علاوه بر اعمال روش وزندهی بلیس برای افزایش دقت برازش در سررسیدهای کوتاهمدت، بررسی تجربی حقایق آشکارشده منحنی بازده در اقتصاد ایران برای نخستین بار است. یافتههای تحقیق نشان میدهد اقتصاد ایران در این دوره سه الگوی متمایز از منحنی بازده را تجربه کرده است: منحنی نزولی در دوره رکود-تحریم ۱۳۹۵-۱۳۹۷، منحنی تخت در دورههای گذار ۱۳۹۹-۱۴۰۰، و منحنی صعودی تند در دوره شوکهای سیاسی-اقتصادی ۱۴۰۱-۱۴۰۳. نتایج آزمونهای آماری انجامشده، دو حقیقت آشکارشده اصلی را تأیید میکند: اول، وجود همحرکتی قوی بین نرخهای بهره با سررسیدهای مختلف که با ضرایب همبستگی بالای ۰.۹۵ مورد تأیید قرار گرفت؛ و دوم، شیب صعودی معمول منحنی بازده که در بیش از 65 درصد موارد مشاهده شد. بر خلاف انتظارات اولیه، رابطه معکوس بین سطح نرخ کوتاهمدت و شیب منحنی در دادههای ایران تأیید نشد که این امر میتواند نشاندهنده ویژگیهای خاص بازار مالی ایران باشد. این یافتهها میتواند مبنای علمی مناسبی برای سیاستگذاری پولی، مدیریت ریسک نهادهای مالی و تصمیمگیری سرمایهگذاران فراهم کند. بهویژه، شناسایی الگوهای مختلف منحنی بازده در دورههای مختلف اقتصادی میتواند به عنوان یک ابزار پیشبینیکننده برای اتخاذ تصمیمات آتی مورد استفاده قرار گیرد.https://sedj.usb.ac.ir/article_9647_fc1fbb305d1d7b1e19ca5373180216e1.pdf