ارزیابی تأثیر مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم بر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ایران

نوع مقاله : پژوهش تجربی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه رازی

2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه رازی

چکیده

اثرات مالیات بر فعالیت‌های اقتصادی از مهم‌ترین موضوعات مالیه عمومی است. مالیات‌ها مهم‌ترین منبع کسب درآمد برای دولت می‌باشند، علاوه بر آن ابزار مهم به کارگیری سیاست‌های مالی دولت نیز می‌باشند. از آنجا که مالیات‌ها تخصیص منابع را تحت تأثیر قرار می‌دهند، آثار مهمی بر متغیرهای واقعی اقتصادی خواهند داشت. لذا در این مطالعه اثرات مالیات مستقیم و غیرمستقیم بر سرمایه‌گذاری خصوصی بررسی شده است. روش جمع‌آوری آمار و اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای بوده است و براساس آمارهای سری زمانی 1397-1375 که از بانک مرکزی اخذ گردیده، تأثیر متغیرهای توضیحی مخارج عمرانی دولت، تولید ناخالص داخلی سرانه حقیقی، مالیات مستقیم، مالیات غیرمستقیم، شاخص کسب و کار و شاخص ریسک بر سرمایه‌گذاری خصوصی، با استفاده از روش اقتصادسنجی خودرگرسیون برداری با وقفه‌های توزیعی (ARDL) برای اقتصاد ایران، برآورد شده است. مخارج عمرانی دولت، مالیات مستقیم و شاخص ریسک رابطه منفی با سرمایه‌گذاری خصوصی داشته، اما تولید ناخالص داخلی سرانه حقیقی، مالیات غیرمستقیم و شاخص کسب و کار تأثیر مثبت بر سرمایه‌گذاری خصوصی داشته‌اند. با توجه به رابطه معکوس بین مالیات مستقیم و سرمایه‌گذاری خصوصی و همچنین رابطه مثبت بین مالیات غیرمستقیم و سرمایه‌گذاری خصوصی، اعمال معافیت‌های مالیاتی برای مالیات‌های مستقیم و افزایش مالیات‌های غیرمستقیم می‌تواند در جهت تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی مؤثر واقع گردد.

کلیدواژه‌ها


Afonso, A. and St. Aubyn, M. (2009). Macroeconomic Rates of Return of Public and Private Investment: Crowding - inandCrowding – outE-ects. The Manchester School, 77: 21-39.
Alves, Jos. (2018). the Impact of Tax Structure on Investment: An Empirical Assessment for OECD Countries. REM Working Paper.
Arabmazar, A. & Zamanzadeh, A. & Shayesteh, Z. (2014). Investigating the effect of tax on private investment behavior by emphasizing tax policies in the Fifth Development Plan. Quarterly Journal of Economics and Modeling, 14, 25-45. (In Persian)
Biza, R, A. (2015). Do budget deficits crowd out private investment an analysis of the South African economy, Int. J. Economic Policy in Emerging Economies, 8(1), pp. 52-96
Brandstetter, L. and Jacob, M. (2013). Do Corporate Tax Cuts Increase Investments? Arqus-Diskussionsbeitrage zur quantitativen Steuerlehre 153.
Ezadkhasti, H. & Arabmazar, A. (2016). Analyzing the Effects of Efficient Financial and Tax Policy on Private Investment in Iran with Emphasis on Corporate Income Tax and Government Financial Discipline. Tax Research Journal, 32, 12-34. (In Persian)
Noferesti, M. (2008). Unit root and cointegration in econometrics. Rasa Cultural Services Institute, first edition, Tehran. (In Persian)
Pazhoyan, J. & Khosravi, T. (2012). The impact of corporate taxes on private sector investment. Journal of Applied Economics, 3. (In Persian)
Pazhoyan, J. & Khosravi, T. (2013). The impact of corporate tax on private sector investment using a marginal approach. Sciences Journal of Economics, 7, 96-121. (In Persian)
Pazhoyan, J. (2012). Public sector economics (taxes. Forest), 116-118. (In Persian)
Pesaran, M. H., & Pesaran, B. (1997). Working with Microfit 4.0: Interactive Econometric Analysis. Oxford University Press, Oxford.
Pesaran, M. H., & Shin, Y. (1999). An Autoregressive Distributed Lag Modelling Approach to Cointegration Analysis. In: Strom, S. (Ed.), Econometrics and Economic Theory in 20th Century: The Ragnar Frisch Centennial Symposium. Cambridge University Press, Cambridge Chapter 11.
Pesaran, M. H., & Shin, Y., & Smith, R.J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16: 289–326.
Pesaran, M. H., & Smith, R. P. (1998). Structural Analysis of Cointegrating VARs. Journal of Economic Survey, 12: 471–505.
Rodrigo, Verdava. (2004). Taxation and Private Investment: Evidence for Chile.
Rostami, V. & Asadzadeh, V. (2017). Legal review of the impact of taxes on foreign investment. Tax Research Journal, 81, 149-165. (In Persian)
Ruud de, M., & Gaetan, N. (2007). Corporete Tax Policy and Incorporation in the UE. International Tax and Public Finance. 15, 478-498. 
Shah, A. (1995). Fiscal Incentives for Investment and Innovating. New York, Oxford University press.